شیمی آزمایشگاهی

اکسیژن یکی از عناصر شیمیایی در جدول تناوبی است که نماد آن O و عدد اتمی آن 8 میباشد. یک عنصر حیاتی بوده و همه جا چه در زمین و چه در کل جهان هستی یافت میشود. مولوکول اکسیژن (O₂)در زمین از نظر ترمو دینامیکی ناپایدار است ولی توسط عمل فتوسنتز باکتریهای بی هوا زی و در مرحله بعدی توسط عمل فتوسنتز گیاهان زمینی به وجود می آید.

خصوصیات قابل توجه

اکسیژن در دما و فشار استاندارد به صورت گاز میباشد که حاوی دو اتم اکسیژن به فرمول شیمیایی O2 میباشد. اکسیژن عنصر مهم هوا میباشد و از طریق عمل فتوسنتز گیاهان تولید شده و برای دم و بازدم حیوانات لازم است. واژه اکسیژن در دو واژه یونانی Oxus( اسید ) و Gennan (تولید) ساخته شده است.
(یک اسم بی مسما ،چون خیلی از اسیدها اکسیژن ندارند.)
اکسیژن مایع و جامد یک رنگ آبی کمرنگ داشته و هر دو بسیار پارامگنتیک می باشند. اکسیژن مایع معمولا با عمل تقطیر جزئی هوای مایع به دست می آید.

کاربردها

اکسیژن به عنوان اکسید کننده کاربرد بسیار زیادی داشته ،و فقط فلوئور از آن الکترونگاتیوتر است. اکسیژن مایع به عنوان اکسید کننده در نیروی حرکتی موشکها استفاده میشود. از آنجا که اکسیژن برای دم و بازدم ضروری است در پزشکی کاربرد دارد. گاهی اوقات کسانی که از کوه نوردی می کنند یا در هواپیما پرواز میکنند ،مخازن اکسیژن همراه دارند (به عنوان هوا). همچنین اکسیژن در جوشکاری و ساخت فولاد و همچنین متانول کاربرد دارد.

اکسیژن به عنوان یک ماده آرامش بخش ، سابقه استفاده دارد که تا زمان حال نیز ادامه دارد و بارهای اکسیژن در مهمانیها و مجالس امروزی وجود دارد. در قرن 19 اکسیژن معمولا با اکسید نیترات ترکیب میشد که اثر تسکین دهنده دارد.

تاریخچه

اکسیژن در سال 1771 توسط داروساز سوئدی Karl Wilhelm Scheele کشف شد ،ولی این کشف خیلی سریع شناخته نشد و با اکتشاف مستقل Joseph Priestley به طور گسترده تری شناخته شد ،و توسط Antoine Laurent lavoisier در سال 1774 نام گذاری شد.

پیدایش

اکسیژن از نظر فراوانترین عنصر در پوسته کره زمین است و تخمینهایی در این زمینه وجود دارد که مقدار آن را 46.7% ذکر میکنند. اکسیژن 87% اقیانوسها (به صورت آب ،H2o )و 20% درصد جو زمین(به صورت اکسیژن مولوکولی، O2 ،یا O3 ،ازون) را به خود اختصاص میدهد. ترکیبات اکسیژن مخصوصا اکسید فلزات و سیلیکات ها (SiO₄^4-) و کربناتها (CO₃^2-)معمولا در خاک و صخره ها یافت می شوند.آب یخ زده یک جسم سخت متداول بر روی سیرات دیگر و ستاره های دنباله دار می باشد. کلاهک های یخ کره مریخ از دی اکسید کربن منجمد تولید شده اند.. ترکیبات اکسیژن در تمتم کهکشان یافت می شوند و طیف نور اکسیژن اغلب در ستاره ها دیده می شود.

ترکیبات

الکترون به خاطر وجود الکترونگاتیویتی ،اکسیژن تقریبا با تمام عناصر دیگر پیوند شیمیاپی تشکیل می دهد( که این مطلب منشا تعریف اصلی اکسید شدن می باشد). تنها عناصری که تحت عمل اکسیداسیون قرار نمیگیرند گازهای اصیل هستند. یکی از معروفترین این اکسیدها اکسید هیدروژن یا آب است H2O. سایر اکسیدهای معروف دیگر ترکیبات کربن و اکسیژن هستند مانند دی اکسید کربن ( CO2 ) ، الکلها ( R-OH ) ، آلدئیدها ( R-CHO ) و کربوکسیلیک اسیدها ( R-COOH ). رادیکالهای اکسیژن مانند کلراتها (ClO₃^-) ، پرکلراتها (ClO₄^-) ، کروماتها (CrO₄^2-) ، دی کروماتها (Cr₂O₇^2-) ، پر منگناتها (MnO₄^-) ،و نیتراتها (NO₃^-) ، اکسید کننده های قوی میباشند. خیلی از فلزات مانند آهن با اتم اکسژن پیوند برقرار می کنند اکسید آهن(Fe₂O₃).ازن (O₃) ،با عمل تخلیه الکترواستاتیکی در حضور مولکول اکسیژن شکل میگیرد. ملوکول اکسیژن دو تائی (O₂)₂ نیز شناخته شده ، که از جزء کمی از اکسیژن مایع را تشکیل می دهد. اپوکسیدها و اترها موادی هستند که در آن اتم اکسیژن قسمتی از یک حلقه سه اتمی هستند.

ایزوتوپها

اکسیژن سه ایزوتوپ پایدار و ده ایزوتوپ رادیو اکتیو دارد . ایزوتوپهای رادیو اکتیوی همه نیمه عمری کمتر از سه دقیقه دارند.

هشدارها

اکسیژن در فشارهای نسبی بالا می تواند سمی باشد.

قرارگرفتن طولانی در معرض اکسیژن خالص میتواند برای ریه و سیستم عصبی سمی باشد. تاثیرات ریوی شامل آماس (ورم ریه) کاهش ظرفیت ریه و آسیب به بافتهای ریوی میباشد. تاثیرات بر سیستم عصبی شامل کاهش بینایی تشنج و اغما میشود.

همچنین مشتقات خاصی از اکسیژن ،مانند ازون ( O3 ) ، پروکسید هیدوژن و رادیکالهای هیدروکسیل و سوپراکسیدها بسیار سمی می باشند. بدن مکانیزمهائی را برای مقابله با این گونه ها توسعه داده. به عنوان مثال ، عامل طبیعی glutathione و بیلیروبین که حاصل تقسیم طبیعی هموگلوبین است ،می توانند به عنوان یک ضد اکسید عمل کنند.منابع تمرکزیافته اکسیژن باعث احتراق سریع شده و بنابراین ،در کنار فراورده های سوختی خطر گسترش سریع آتش سوزی و انفجار وجود دارد.

آتشی که خدمه آپولو 11 را کشت به این دلیل سریع گسترش پیدا کرد ،که فشار جوی اکسیژن در حالت معمولی بود ،در حالی که هنگام عملیات پرتاب این فشار باید یک سوم فشار جوی معمولی باشد. ( ببینید فشار نسبی را ).

ادامه مطلب

نمونه ای از اسم های ترکی جهت آشنایی مختصر با فرهنگ ( اتراک و آذربایجان ).

ساچاغ

هر بار با ده اسم آشنا می شود. اسم های زیر اسم های خانم هستند.

سئودا گول

گل عشق و محبت

SEVDA GÜL

سئو دالی

دختر با محبت و عاشق

SEVDALİ

سئودا

عشق و محبت

SEVDA

سئودیک

دوست داشتنی

SEVDİK

سئوشن

دوستدار شادی

SEVŞƏN

سئو گی سئوه ن

عشق پرست

SEVGİSEVƏN

سئو گیلی

دختر عاشق و با محبت

SEVGİLİ

سئوه ر

عاشق

SEVƏR

سایلی گول

گل دسته دار

SAPLİGÜL

ساچاغ

افشان

SAÇAQGÜL